
-
1. CORE TEXT
-
Dialogue
-
VOCABULARY
1 Introducing core text

Dialogue: Waalu yanyimi?
'Where are you going?'
1. Rubin: Yaa, Danyil! Warimi!
2. Danyil: Warimi Rubin! Budyari nhaady'unya!
3. Rubin: Ngiyini budyari?
4. Danyil: Yiya, ngaya budyari. Ngiyini?
5. Rubin: Yiya, budyari.
6. Danyil: Waalu yanyimi?
7. Rubin: Barramadagu
8. Danyil: Yuwin! Minyin?
9. Rubin: Nhaabawu dhanayi dhiramin, Liiyanga, Barramadawa. Ngalawadyi yinyun. Waalu yanyimi?
10. Danyil: Walamadyawu yagu.
11. Rubin: Warimi?
12. Danyil: Katoombin. Nhaadyawu dhanayi babana, Riginya, yinyun.
13. Rubin: Biyal! Muru-bula ngalawaba yinyam gabu.
14. Danyil: Ngii! Yanmami muru-bulada. Wumarra, baraw!
15. Rubin: Nhaabawunya guwagu. Yanu!
16. Danyil: Yanu!
Vocabulary
PEOPLE WORDS
babana 'brother'
biyang 'dad'
biyanga 'father'
dhiramin 'sister'
wayang 'mum'
wayanga 'mother'
MODIFIERS
baraw 'fast, quick'
budyari 'good'
TIME & PLACE WORDS
baranyi 'yesterday'
barribu 'tomorrow'
gabu 'soon'
guwagu 'later, after'
yagu 'now'
yaguna 'today'
yinyam 'here'
yinyun 'there'
TRANSPORT
gunggun 'car' (literally: coolamon/ vessel)
marri-gunggun 'bus' (literally: big coolamon/vessel)
marri-nawi 'ferry, boat, ship' (literally: big canoe)
muru-bula 'train' (literally: two paths)
wilbarr 'bike, scooter, wheelchair' (historically from wheelbarrow)
QUESTION WORDS
minyin? 'why?'
waa? 'where?' (LOCATION)
waalu? 'where to?' (GOAL)
wari? 'where from?' (SOURCE)
wayaling 'how? which way?'
YES WORDS
ngii 'yes: I understand, I get it'
yiya 'yes, yeah, OK, uhuh' (opposite of biyal 'no')
yuwin 'yes: true, for real'
DOER PRONOUNS - for speakers & listeners
• singular - just one
ngaya, +wu 'I'
dhanayi 'my'
ngiyini, +mi 'you (just one)'
ngiyiningayi 'your (just one)'
• dual - exactly two
ngaliya, +ngun 'you and I'
ngala, +ngal 'we two (not you)'
ngiyinula, +nyul 'youse two'
• plural - three or more
ngaliyarralang, +nyang 'we and you'
ngiyala, +ngi 'we not you'
ngiyinyarralang, +nyi 'youse'
VERBS
baya+ 'say, talk'
ngalawa+ 'live, sit, stay, stop'
nhaa+ 'see'
walama+ 'return, come back'
wumarra+ 'run, move (fast) in a characteristic manner (i.e. run for people, dingoes etc, fly for birds, spears etc, flow for water)'
yan+ 'go, walk'
INTERJECTIONS & PARTICLES
biyal! 'oh no!'
ngii! 'I understand!' (I get it! No worries!)
warimi! 'hi!' (literally: where from you)
yaa! 'hey!' or ‘yay!’ (depending on context)
yanu! 'bye!'
yiya! 'yes, yeah; uhuh, OK'
yuwin! 'true! really! Are you?' etc
ENDINGS
+ba/ma FUTURE
Nhaabawunya dhanayi wayang guwagu.
'I will see my mum later.'
+da/a/ya USING
Yany'u Liverpool-gu muru-bulada.
'I'm going to Liverpool by train.'
+dya/ya PAST
Nhaadyawu Dibinya baranyi.
‘I saw Debbie yesterday.’
+dyi/yi (& dy’/y’) PRESENT
Ngalawadyimi Windsor-wa?
‘Are you living/staying in Windsor?’
+gu/u GOAL
Yanmami Hornsby-gu guwagu?
‘Will you be going to Hornsby later?’
+in/yin SOURCE
Walamadyimi Central-in?
'Are you going back/returning from Central?'
+nga/a/na/nya DONE TO (only on people's names)
Nhaadyawu David-nga Barramadawa.
'I saw David in Parramatta.'
+wa/a LOCATION
Dhanayi babana Katoomba-wa ngalawadyi.
‘My brother lives in Katoomba.’
-
2 LISTENING
-
2.1 SOUNDS
-
2.2 WORDS
-
2.3 SENTENCES
Listening activities

2.1 Listening activities: SOUNDS
CONTENTS
a) r sounds (rhotics): r and rr
i. Syllables with r or rr
ii. Words with r or rr
b) Tongue between teeth sounds (dental sounds): dh, nh
i. Syllables with dh, d or dy
ii. Words with dh, d or dy
iii. Syllables with nh, n or ny
iv. Words with nh, n or ny
v. Words with dh or nh or neither
c) ng sound
i. Syllables with ng or not
ii. First sound ng or not
iii. Where’s the ng sound
a) r sounds (rhotics): r and rr
i. Syllables with r or rr
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
ii. Words with r or rr
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
b) Tongue between teeth (dental) sounds: dh, nh
i. Syllables with dh, d or dy
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
ii. Words with dh, d or dy
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
iii. Syllables with ny, n or ny
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
iv. Words with nh, n or ny
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
v. Words with dh or nh or neither
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
c) ng sound
i. Syllables with ng or not
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
ii. First sound ng or not
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
iii. Where's the ng sound
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
2.2 Listening activities - WORDS
CONTENTS
a) Distinguishing words
i. Which word?
ii. Spot the word.
b) Listening to Dharug verbs
i. Bound pronouns on verbs +wu 'I' or +mi 'you'
ii. Bound pronouns on verbs: I or you (just one)
iii. Tense endings on verbs: past or present (choose verb)
iv. Tense endings on verbs: past or present
v. Tense ending on verbs: present or future (choose verb)
vi. Tense endings on verbs: present or future
c) Listening to places
i. Case endings: to, at or from (choose place)
ii. Case endings: to, at or from
a) Distinguishing words
i. Which word?
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
**********
ii. Spot the word
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
b) Listening to Dharug verbs
i. Bound pronouns on verbs +wu 'I' or +mi 'you' (just one)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
ii. Bound pronouns on verbs - I or you (just one)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
iii. Tense endings on verbs - past or present (choose verb)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
iv. Tense endings on verbs - past or present
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
v. Tense endings on verbs - present or future (choose verb)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
***********
vi. Tense endings on verbs - present or future
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
c) Listening to places: to, at or from
i. Case endings: to, at or from (choose place)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
**********
ii. Case endings: to, at or from
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
2.3 Listening activities - SENTENCES
CONTENTS
i) Listen and repeat
ii) Same or different
iii) Scrambled sentences
iv) Different modes of transport
v) To, at or from places
vi) I or you
vii) Past, present or future?
viii) Separate the words
ix) Cloze
i) Listen and repeat
1. Budyari nhaady'unya
2. Minyin yanyimi Barramadagu
3. Nhaabawu dhanayi dhiramin
4. Walamady'wu yagu
5. Waalu yanyimi
6. Dhanayi dhiramin ngalawadyi Barramadawa
7. Yanmami muru-bulada
8. Muru-bula ngalawaba yinyam gabu
9. Nhaadyawu dhanayi babana
10. Ngaya budyari
ii) Same or different (yiya?biyal?)
1. Budyari nhaady’unya!
2. Ngaya budyari.
3. Waalu yanyimi?
4. Yany’u Barramadagu.
5. Nhaabawunya dhanayi dhiramin.
6. Muru-bula ngalawaba yinyam.
7. Nhaabawunya gabu.
8. Nhaadyawu Dibinya baranyi.
9. Wumarra, yagu!
10. Dhanayi dhiramin ngalawadyi Barramadawa.
iii) Scrambled sentence (unscramble!)
1. baranyi nahaadyawu riginya
2. muru-bulada yanmawu
3. nhaady’unya budyari
4. babana ngalawadyi dhanayi barramadawa
5. dhanayi guwagu nhaabawu dhiramin
6. katoombin walamady’u yagu
7. wayang nhaabawu dhanayi
8. guwagu yanu nhaabawunya
9. danyil minyin katoombagu yanyimi
10. rubin baraw wumarra
iv) Different modes of transport
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
v) To, at or from places
1. Katoomba
2. Penrith
3. Cabramatta
4. Mt Druitt
5. Barramada
6. Windsor
7. Blacktown
8. Doonside
9. Westmead
10. Colebee
vi) I or you?
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
vii) Past, present or future?
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
viii) Separate the words
1.
2.
3.
4.
5.
ix) Cloze
1. Nhaabawu dhanayi ________ yinyun.
2. Yanmawu Barramada___ murubulada guwagu.
3. Walama____ Sydney-yin yagu.
4. Minyin yanyimi Katoomba-gu ________?
5. Ngalawadyi___ Lidcombe-a.
6. Dhanayi babana ngalawadyi Richmond-___.
7. Muru-bula ngalawaba ________ gabu.
8. Wumarradyawu muru-________ baranyi.
9. Walama___wu Katoomb-in Leura-gu wilbarra.
10. ________ walamadyimi?
-
3. Speaking
-
3.1 Tuning into focus sounds
-
3.2 Going places
-
3.3 Going & returning from places
-
3.4 Using transport
3. Speaking activities

3.1 Tuning into focus sounds
a. Pronouncing Dharug r sounds: r & rr
i. Syllables with r and rr
1. ra… ru… ri… ...
2. rra… rru… rri… ...
3. rra… ra…. ...
4. rra… ra…. ...
5. ra… rra…. ...
6. rri… ri…. ...
7. rru… ru… ...
8. ru… rru… ...
ii. Words with r and rr
1. baraw
2. wumarra!
3. dhiramin
4. marri
5. baranyi
6. wilbarr
7. wari?
8. barribu
9. muru-bula
10. budyari
b. Dharug dental sounds: dh and nh
i. Syllables with dh, d or dy
1. dha… dhu… dhi…
2. dha… da…. dya…
3. dhu… du…. dyu….
4. dhi… di…. dyi….
ii. Words with dh
1. dhiramin
2. dhiyi
3. Dharug
4. dhurabang
5. dhanayi
6. dhiyi
7. dhamarra
8. dhali
9. dhiyin
10. dhalang
iii. Words with dh, d or dy
1. dyidyayi
2. dingu
3. Dharug
4. dyirang
5. dhanayi
6. dhiramin
7. dhamarra
8. dhiyi
9. dyarri
10. daman
iv. Syllables with nh, n or ny
1. nha… nhu… nhi…
2. nha… na…. nya…
3. nhu… nu…. nyu….
4. nhi… ni…. nyi…
v. Words with nh
1. nhaabawunya!
2. nhanu
3. nhaala!
4. nhanubula
5. nhaadyami
6. nhanungayi
7. nhurung
8. nhaala!
9. nhanudyarralang
10. nhaady'unya
vi. Words with nh, n or ny
1. nawi
2. +nyul
3. nhanu
4. nugurr
5. nhaadyami
6. ngununy
7. nhaabawunya!
8. narrgany
9. nhanungayi
10. nhaady'unya
c. pure vowels
i. Syllables into words
1. nga - la - wa - dyi - mi > ngalawadyimi
2. wa - la - ma - dya - wu > walamadyawu
3. mu - ru - bu - la - da > muru-bulada
4. nhaa - dy'u - nya > nhaady'unya
5. wu - ma - rra - dyi - mi > wumarradyimi
6. yan - ma - mi > yanmami
7. nhaa - ba - wu - nya > nhaabawunya!
8. ma - rri - gung - gun - a > marri-gungguna
9. wa - ri - mi > warimi!
10. yan - yi - mi à yanyimi
ii. Word > syllables > word
1. barribu > ba - rri - bu > barribu
2. wilbarra > wil - ba - rra > wilbarra
3. ngalawabawu > nga - la - wa - ba - wu > ngalawabawu
4. walamadyimi > wa - la - ma - dyi - mi > walamadyimi
5. wumarradyawu > wu - ma - rra - dya - wu > wumarradyawu
6. yanmami > yan - ma - mi > yanmami
7. nhaabawunya! > nhaa - ba - wu - nya > nhaabawunya
8. muru-bulada > mu - ru - bu - la - da > muru-bulada
9. dhiramin > dhi - ra - min > dhiramin
10. yanyimi > yan - yi - mi > yanyimi
d. Stressing the first syllable
ii. Listen, hum, say!
nhaabawunya
muru-bulada
ngalawadyimi
walamady'u
wumarrabami
marri-gungguna
yanyawu
walamadyawu
wilbarra
ngalawady'u
e. fluency and intonation
1. Ngiyini budyari.
Ngiyini budyari?
2. Yanyimi Barramadagu.
Yanyimi Barramadagu?
3. Nhaabami ngiyiningayi dhiramin.
Nhaabami ngiyiningayi dhiramin?
4. Liiya ngalawadyi Barramadawa.
Liiya ngalawadyi Barramadawa?
5. Walamadyimi yagu.
Walamadyimi yagu?
6. Nhaadyami ngiyiningayi babana.
Nhaadyami ngiyiningayi babana?
7. Muru-bula ngalawadyi yinyam.
Muru-bula ngalawadyi yinyam?
8. Yanmami muru-bulada.
Yanmami muru-bulada.
9. Wumarradyimi muru-bulagu.
Wumarradyimi muru-bulagu.
10. Walamabami barribu.
Walamabami barribu.
3.2 Going Places
i. going to: yes/no questions: yiya 'yes'
Question
Answer
1. Yanyimi Barramadagu?
Yiya, yany'u Barramadagu.
2. Yanyimi Windsor-gu?
Yiya, yany'u Windsor-gu.
3. Yanyimi Wentworth Falls-gu?
Yiya, yany'u Wentworth Falls -gu.
4. Yanyimi Blacktown-u?
Yiya, yany'u Blacktown-u.
5. Yanyimi Killara-gu?
Yiya, yany'u Killara-gu.
6. Yanyimi Liverpool-gu?
Yiya, yany'u Liverpool-gu.
7. Yanyimi Whalan-u?
Yiya, yany'u Whalan-u.
8. Yanyimi Cabramatta-gu?
Yiya, yany'u Cabramatta-gu.
9. Yanyimi Riverstone-u?
Yiya, yany'u Riverstone-u.
10. Yanyimi Wentworthville-gu?
Yiya, yany'u Wenworthville-gu.
ii. going to: yes/no questions: biyal 'no'
Question
Answer
1. Yanyimi Mt Druitt-gu?
Biyal, yany'u Lethbridge Park-gu.
2. Yanyimi Richmond-gu?
Biyal, yany'u Windsor-gu.
3. Yanyimi Springwood-gu?
Biyal, yany'u Blaxland-gu.
4. Yanyimi Seven Hills-gu?
Biyal, yany'u Toongabbie-gu.
5. Yanyimi Berowra-gu?
Biyal, yany'u Cowan-u.
6. Yanyimi Fairfield-gu?
Biyal, yany'u Auburn-u.
7. Yanyimi Doonside-gu?
Biyal, yany'u Rooty Hill-gu.
8. Yanyimi Castle Hill-gu?
Biyal, yany'u Baulkham Hills-gu.
9. Yanyimi Redfern-u?
Biyal, yany'u Newtown-u.
10. Yanyimi Manly-gu?
Biyal, yany'u Dee Why-gu.
iii. waalu? where to?
1. Coogee-gu
2. Artarmon-u
3. Marrickville-gu
4. Lane Cove-gu
5. Merrylands-gu
6. Lilyfield-gu
7. Lalor Park-gu
8. Eastern Creek-gu
9. Bonnyrigg-gu
10. Ryde-gu
iv. Add the GOAL case ending
1. Greystanes
2. Yarramundi
3. McGraths Hill
4. Epping
5. Stanmore
6. Ermington
7. Leichardt
8. Mossman
9. Waitara
10. Paddington
v. going to: baranyi, yagu, barribu: yesterday, today, tomorrow
Question
Answer
1. Yanyimi Barramadagu yagu?
Yiya, yany'u Barramadagu yagu.
2. Yanmami Windsor-gu barribu?
Yiya, yanmawu Windsor-gu barribu.
3. Yanyami Katoomba-gu baranyi?
Yiya, yanyawu Katoomba-gu baranyi.
4. Yanyimi Blacktown-u yagu?
Yiya, yany'u Blacktown-u yagu.
5. Yanyami Gordon-u baranyi?
Yiya, yanyawu Gordon-u baranyi.
6. Yanmami Casula-gu barribu?
Yiya, yanmawu Casula-gu barribu.
7. Yanyimi Mt Druitt-gu yagu?
Yiya, yany'u Mt Druitt-gu yagu.
8. Yanyami Liverpool-gu baranyi?
Yiya, yanyawu Liverpool-gu baranyi.
9. Yanmami Brookvale-gu?
Yiya, yanmawu Brookvale-gu.
10. Yanyimi Kensington-u yagu?
Yiya, yany'u Kensington-u yagu.
3.3 Going & returning from places
i. Transport yes/no questions: yiya 'yes'
1. Yanyimi wilbarra?
Yiya, yany'u wilbarra.
2. Walamadyimi gungguna?
Yiya, walamady'u gungguna
3. Yanyimi muru-bulada?
Yiya, yany'u murubulada.
3. Walamadyimi marri-gungguna?
Yiya, walamady'u marri-gungguna.
Tab 5
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium.
-
6. Reading activities
-
Comprehension Text
6. Reading activities

1. Leah & Tanya: Yaa, Anna!
2. Anna: Warimi Leah! Warimi Tanya!
3. Leah & Tanya: Ngiyini budyari?
4. Anna: Yiya. Ngiyinula budyari?
5. Leah: Yiya.
6. Tanya: Yiya. Waalumi, Anna?
7. Anna: Yany'u Marrickville-gu. Dhanayi babana nglalawadyi yinyun.
8. Leah & Tanya: Wayaling yanyimi? Gungguna?
9. Anna: Biyal, muru-bulada. Waalunyul?
10. Leah & Tanya: Yanyingal Manly-gu, marangu.
11. Anna: Yuwin! Wayaling yanyinyul?
12. Tanya: Muru-bulada, marri-nawiya.
13. Anna: Yanyinyul yagu?
14. Leah & Tanya: Yiya. Yanmanyang!
15. Anna: Yaa, maanya wigi-ganayi!
16. Leah & Tanya: Yiya. Yanmanyang muru-bulagu guwagu.
17. Anna: Yanya!
-
7. Writing
-
7.4 Dictation
7. Writing activities

7.4 Dictation
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

